Wkrótce Wielkanoc, najważniejsze święta w całym roku liturgicznym Kościoła. Uroczystości liturgiczne Wielkiego Tygodnia mają swoją głęboką wymowę i logikę. Niestety, często umyka to naszej uwadze i z konieczności koncentrujemy się na estetycznym uczestnictwie w nabożeństwach, bez głębszego zaangażowania płynącego ze świadomej wiary i zrozumienia liturgii. Dlatego warto prześledzić główne wątki Triduum Sacrum - Wielkiego Tygodnia.

Niedziela Palmowa jest wstępem i niejako zapowiedzią Wielkiego Tygodnia. Najpierw wspominamy tryumfalny wjazd Chrystusa do Jerozolimy. Procesja z poświęconymi palmami przypomina entuzjazm tłumów, witających Króla wjeżdżającego pokornie na osiołku do Jerozolimy. Nie powinniśmy jednak dać się zwieść tym zewnętrznym objawom entuzjazmu i głośnemu, radosnemu "Hosanna". Ci sami ludzie, którzy teraz Chrystusa witali, za kilka dni będą równie głośno krzyczeć: "Ukrzyżuj Go! Nie mamy króla poza cezarem!". Przypomni nam o tym wstrząsający opis Męki Pańskiej, czytany w czasie Mszy Świętej. To kontrastowe zestawienie radosnego uwielbienia z nienawiścią musi nas pobudzić do refleksji nad zmiennością i niewiernością człowieka. Spójrzmy jak łatwo i szybko zło wypiera z nas dobro, jaka krótka jest droga od podziwu do nienawiści. Przyjrzyjmy się szczególnie jak niestała jest nasza wiara, podatna na wpływ innych i reakcje tłumu.

Wielki Czwartek, to początek trzech najświętszych dni roku kościelnego, pamiątka Ostatniej Wieczerzy. Podczas niej został ustanowiony sakrament Eucharystii i Kapłaństwa. Po wieczerzy, prosto z Wieczernika, Chrystus z apostołami udał się na Górę Oliwną, do Gethsemani, aby się modlić. W osamotnieniu przeżywał straszliwy lęk nie tyle przed śmiercią, co przed ludzką grzesznością i obojętnością. Zaraz potem został wydany przez Judasza i uwięziony. Dlatego liturgia wielkoczwartkowa kończy się procesją z przeniesieniem Najświętszego Sakramentu do tzw. Ciemnicy, gdzie można towarzyszyć Chrystusowi na adoracji.

Z kolei Wielki Piątek rozpoczyna się dramatycznym dniem sądu, męki i śmierci Chrystusa. Jest to jedyny dzień w roku, kiedy nie jest sprawowana Msza św. Liturgia zaprasza nas do rozważania opisu Męki Pańskiej, a później do uczczenia krzyża świętego. Wspominając śmierć Chrystusa, musimy pamiętać, że nie była ona dobrowolnym wypełnieniem zbawczych planów Boga. Śmierć Chrystusa była ostatecznie zwycięstwem i została opromieniona blaskiem Zmartwychwstania.

W kościołach odprawiana jest Liturgia Męki Pańskiej, a na ulicach wielu miast sprawowana jest publicznie Droga Krzyżowa. Tego dnia nie odprawia się Mszy Świętej. Ołtarz jest obnażony, milczą organy i dzwony. Jest to dzień postu ścisłego.

Wielka Sobota jest dniem pustki i milczenia. Nie ma tego dnia żadnej liturgii. Wierni nawiedzają jedynie grób Pański i trwają na milczącej adoracji oraz zgodnie ze starą tradycją przynoszą do poświęcenia potrawy na stół wielkanocny. Święconka przypomina nam, że wszystkie środki do życia duchowego oraz cielesnego, zawdzięczamy Zmartwychwstałemu.

Według starożytnego zwyczaju, świętowanie uroczystości zaczynano poprzedniego dnia po zachodzie słońca tzw. wigilią. Chociaż obrzędy liturgiczne celebruje się w sobotę wieczorem, to jednak czas ten "nie należy" już do Wielkiej Soboty, lecz do Niedzieli Wielkanocnej.  Po dwóch dniach powściągliwości, obrzędy liturgiczne są rozbudowane, uroczyste i niezwykle bogate w symbole i treści. Jest to pamiątka Paschy Nowego Przymierza, czyli przejścia ze śmierci do życia przez Zmartwychwstanie Chrystusa. Tej nocy przybliżą nam tę zbawczą tajemnicę cztery symbole: światło, słowo Boże, woda chrztu i uczta życia oraz uobecnią ją realnie dwa sakramenty: chrzest i Eucharystia.

Liturgia Słowa Bożego w kilku czytaniach przypomina nam najważniejsze wydarzenia historii zbawczej, zakończonej Zmartwychwstaniem Chrystusa. Na Gloria – biją znów dzwony, a radosne Alleluja obwieszcza nam, że Chrystus zmartwychwstał. Jeżeli chodzi o liturgię chrzcielną to już od pierwszych wieków Kościoła była najuroczyściej sprawowana właśnie w czasie świąt Wielkanocnych. Chrzest to symboliczne zanurzenie w śmierci Chrystusa i zmartwychwstanie człowieka do nowego życia w Chrystusie. Uroczyste poświęcenie wody chrzcielnej, Litania do Wszystkich Świętych, ewentualne udzielenie sakramentu chrztu i uroczyste odnowienie przyrzeczeń chrzcielnych powinny nas zbliżyć jeszcze bardziej do Chrystusa – Dawcy Życia.

Natomiast liturgia Eucharystii nawiązuje bezpośrednio do starotestamentalnej uczty paschalnej w noc poprzedzającą wyzwolenie z niewoli egipskiej. Krew baranka paschalnego uchroniła Izraelitów przed śmiercią pierworodnych, a spożywana w pośpiechu uczta miała być wieczną pamiątką wyzwolenia z niewoli i przymierza z Bogiem. Baranek Nowego Przymierza, Chrystus, który przechodzi ze śmierci do życia, wyzwala nas wszystkich z niewoli grzechu i śmierci. Eucharystia jest wieczną pamiątką i uobecnieniem Jego ofiary.

autor: Beata Fabiś